Hoe box 3 werkt
In box 3 betaalt u belasting over spaargeld, beleggingen en andere bezittingen, min uw schulden. De Belastingdienst kijkt niet naar wat u echt verdiende. Hij rekent met een verondersteld rendement per soort bezit.
Wat telt, is de waarde op 1 januari 2026. Dat heet de peildatum. Over het deel boven het heffingsvrije vermogen betaalt u 36% over dat veronderstelde rendement.
Wat dit voor een spaarrekening betekent, leest u in Belasting op spaargeld.
De cijfers voor 2026
- Peildatum
- 1 januari 2026Bron: Belastingdienst, Berekening box 3-inkomen 2026
- Heffingsvrij vermogen
- € 59.357 per persoon, € 118.714 met een fiscale partnerBron: Wet inkomstenbelasting 2001, geldend op 1 januari 2026 (artikel 2.13, 5.2, 5.3 en 5.5)
- Verondersteld rendement op spaargeld
- 1,28%, voorlopig, de Belastingdienst stelt het begin 2027 vastBron: Belastingdienst, Berekening box 3-inkomen 2026
- Verondersteld rendement op beleggingen en overige bezittingen
- 6,00%, staat vastBron: Belastingdienst, Berekening box 3-inkomen 2026
- Verondersteld rendement op schulden
- 2,70%, voorlopig, de Belastingdienst stelt het begin 2027 vastBron: Belastingdienst, Berekening box 3-inkomen 2026
- Schuldendrempel
- € 3.800 per persoon, € 7.600 met een fiscale partnerBron: Wet inkomstenbelasting 2001, geldend op 1 januari 2026 (artikel 2.13, 5.2, 5.3 en 5.5)
Schulden tellen alleen mee voor het deel boven de drempel. Meer over de vrijstelling leest u in Heffingsvrij vermogen in 2026.
Met een fiscale partner
Hebt u het hele jaar een fiscale partner, dan tellen uw bezittingen en schulden samen. Het heffingsvrije vermogen en de schuldendrempel gelden dan voor u allebei: samen € 118.714 en € 7.600.
U mag het belaste deel onderling verdelen zoals u wilt. Het tarief is voor iedereen gelijk, dus samen betaalt u hetzelfde.
Rekenvoorbeeld
Dit voorbeeld komt van de Belastingdienst. U hebt op 1 januari 2026 € 150.000 spaargeld, geen andere bezittingen en geen schulden. U hebt geen fiscale partner.
Verondersteld rendement: 1,28% van € 150.000 is € 1.920.
Boven het heffingsvrije vermogen: € 150.000 min € 59.357 is € 90.643.
Dat is 60,43% van uw vermogen. Belast wordt dus 60,43% van € 1.920: € 1.160.
Belasting: 36% van € 1.160 is € 417.
Met een fiscale partner blijft er boven het heffingsvrije vermogen € 31.286 over. Samen betaalt u dan € 144.
Uw eigen situatie rekent u uit met de rekentool Box 3 berekenen.
Tegenbewijs: als uw rendement lager is
Is uw werkelijke rendement lager dan het veronderstelde, dan kunt u dat in uw aangifte aantonen. De Belastingdienst rekent beide uit en neemt de uitkomst die voor u het gunstigst is.
Werkelijk rendement is rente, dividend en huur, plus de waardeverandering van uw bezittingen, ook als u niets verkocht. Kosten trekt u er niet van af, behalve rente op schulden in box 3.
Er geldt dan geen heffingsvrij vermogen. Een negatief rendement telt als nul, en een verlies schuift niet door naar een volgend jaar.
Voor spaarders loont dit zelden. Stel dat u 1,25% rente kreeg over € 150.000, het gemiddelde van de banken in 2026 tot nu toe. Dan is uw werkelijke rendement € 1.875 en de belasting € 675. Dat is meer dan de € 417 uit het voorbeeld.
Meer hierover leest u in Box 3 en het werkelijke rendement.
Wat er verandert in 2027 en later
Het kabinet wil box 3 laten heffen over het werkelijke rendement, met de Wet werkelijk rendement box 3. De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in. De Eerste Kamer heeft nog niet gestemd.
Een start op 1 januari 2027 lukt niet meer. Het kabinet gaat uit van 1 januari 2028.
Op 29 september 2026 stelde het kabinet een wijziging voor. Vanaf 2028 zou waardestijging van aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten pas belast worden bij verkoop: een vermogenswinstbelasting. Vanaf 2030 zou dat ook gelden voor de overige bezittingen.
Voor 2027 stelt het kabinet voor om het heffingsvrije vermogen terug te zetten naar € 30.846, het niveau van 2020. Het veronderstelde rendement op overige bezittingen zou dan 1,5 procentpunt omhoog gaan. Vanaf 2028 zou de eerste € 1.000 aan rendement onbelast blijven.
De stand van zaken leest u in Box 3 in 2027.
Wat nog niet vaststaat
- De percentages voor spaargeld (1,28%) en schulden (2,70%) zijn voorlopig. De Belastingdienst stelt ze begin 2027 vast, op basis van de gemiddelde rente in 2026.
- De plannen voor 2027 en later zijn voorstellen. De wijziging moet voor 31 december 2026 door de Eerste Kamer; tot die tijd is het geen wet.
Bron
Belastingdienst en Wet inkomstenbelasting 2001 voor de cijfers van 2026, peildatum 1 januari 2026. Rijksoverheid, Eerste Kamer en de kabinetsbrief van 29 september 2026 voor de plannen. Cijfers opgehaald op 31 oktober 2026, stand van de plannen op 2 november 2026.
- Belastingdienst, Berekening box 3-inkomen 2026
- Belastingdienst, Heffingsvrij vermogen
- Wet inkomstenbelasting 2001, geldend op 1 januari 2026 (artikel 2.13, 5.2, 5.3 en 5.5)
- Belastingdienst, Wat is mijn werkelijk rendement?
- Rijksoverheid, Tijdlijn werkelijk rendement box 3
- Eerste Kamer, Wet werkelijk rendement box 3 (36.748)
- Kabinetsbrief over box 3 en koopkracht, 29 september 2026
